Toespraoke biíj et uutkommen van de roman It dak fan de wr‚ld van Ferdinand de Jong.

Ferdinand,

Vleden jaor vreug de Friese schriever Douwe Kootstra miíj aík wel wat zeggen wol biíj et uutkommen van zien niíjste bundel mit reisverhaelen Paradys oan de baai in de deupsgezinde karke in Drachten. Dat heík doe mit groot genoegen daon. In jannewaori van dit jaor kreeík een mailtien van de Friese schriever Ferdinand de Jong mit et verzuuk aík wel wat zeggen wol biíj et uutkommen van zien twiede roman op 8 april in de biebeltheek van Et Vene. Ik hebbe weerommemaild daík dat mit groot genoegen doen wol. Dat hier stao ík dan weer mit mien Stellingwarfstaelige inbreng op een Fries literair fesien. Ik hebbe nog niks an et doen en laoten van de top van de Friese Pers Boekerij marken kund, mar ik kan me zo indaenken dat ze dit een bedaenkelike ontwikkeling vienen. Friese literaire fesies die meer en meer kleurd wodden deur et Stellingwarfs. Diepe in de huud bin ze ongetwiefeld slimme schoftig dat dit een trend wodden gaot en et Fries het et toch al zo zwaor te verduren. Ik bin et mit heur iens dat dit beslist gien trend wodden moet. Laoík daor drekt mar hiel dudelik over wezen, want ik zie dat geveer ok. Mar ja, de bekende Stellingwarver schriever kan et biíjtieden wel aorig zeggen en ie moeín zoeín gelegenhied toch een betien opfleuren, aanders is ít een kael spullegien. Butendat is de man van de aandere kaant van de Kuunder gauw tevreden. Hiíj vragt gien grauw traktement veur zien diensten. Een vergees exemplaor van et uutkommen boek, een bossien bloemen, een extra bitterballeÖ Ik kan me levendig veurstellen dat nao Douwe Kootstra en Ferdinand de Jong aandere Friese schrievers op etzelde idee kommen zullen. Mar dat wodt me dan gewoon vusen te drok. Et begint mit et uutkommen van niíje boeken, mar al rap vraogen schrievers me dan vanzels ok aík wel wat zeggen wil as ze vuventwintig, veertig of vuuftig jaor trouwd binnen. En aík daor ok op ingaon zol is et hekke hielemaole van de dam en woík daornao ok deur wedevrouwen beld aík wel wat zeggen wil op íe begraffenis of kremaosie as dír een schriever wegraekt is. En aík overal ja op zeggen zal, vlieg ik aanst alle biebeltheken, dŲrpshuzen, begreefplakken en krematoriums in Frieslaand biíjlanges en kom ik niet meer an mien eigen schrieveriíje  toe. Dat kan en mag de bedoeling niet wezen. Ik kan de top van de Friese Pers Boekerij dus geruststellen. Nao Kootstra en De Jong zet ik dír een punt aachter! Et zal Abe de Vries en Jelma Knol nao disse toezegging grif een stok roemer om et hatte wezen.

Ferdinand, mien joongien, ik maeke me beheurlik grote zorgen om jow. Ie zitten in de, veur een man, muuilike jaoren. Vleden jaor eerst verscheen jow eerste roman Guozzeflecht waor aík slim van geneuten hebbe. Ie kun hatstikke mooi schrieven! Mar now is jow twiede roman It dak fan de wr‚ld al klaor! En et zol me werachtig niks verbaozen ají al mit een dadde an de gang binnen. De duvel kon je wel op íe hakken zitten! Waoromme die haost? Wat drift jow toch? Wie moejí wat bewiezen? Is dit tempo wel verstaandig? Zojí et niet ietsien kalmer an doen moeten? Ie heuren et, ik hebbe een protte vraogen. Butendat maildí ie me dají nog niet van et roken ofkommen kunnen, mar dají al wel een half jaor van de beerenburg of binnen. Ik citere now uut jow mail: net dat ik alkoholist wie, mar as je fjirtich west binne begjint it liif wat ķt te sakjen, dÍr woe ik wat om tinke, sadwaande. TsjaÖ Ie zitten over je feguur in, ie bin dus iedel, en ie schrieven in rap tempo et iene nao et aandere boek. Et bin de typische symptomen van de muuilike jaoren. Of om et in poergeef Stellingwarfs te zeggen: ie zitten neffens miíj ommeraek mit de midlife crisis omme te heisteren. Zokke kerels, vrouwluden en manluden, kun niet zonder toezicht. Ik wete niet hoe veer as jow uutgever gaot in et begeleiden van heur literaire telenten, mar ze moeín dit gedrag bliksemse goed in de gaten holen en jow vrouw moet dat zeker doen, want we moeín gien ongelokken kriegen. Ik hope dus niet dat de boekeschrieveriíje een inienend opflakkerend spullegien is en dat et dommiet ok zo weer oflopen is. Ají echt schriever wezen willen, dan biíjí dat tot et bittere aende an toe. Tot de dood! Ie flikken et me dus niet en hool dír aanst mit op as de hormonen weer wat tot ruste kommen binnen! Ie schrieven now deur! Dat moejí miíj en oons hier vanaovend plechtig beloven. Butendat hebben Speerstra en Van der Ploeg et iewige leven ok niet. Dír ontstaot dus een keer een Fries literair gat en wat zol et mooi wezen as ie daor inspringen konnen! WantÖ ie kun schrieven! Ik leze iedere dag et verhaeltien op jow webstee. Ie zollen ok hiele goeie kollums schrieven kunnen. Kan de ien of aandere kraante of tiedschrift jow daor niet veur strikken? Ie kun kritisch schrieven, mar ok hiel ontroerend over et feit dat de gaanzen lessend weer vottrokken binnen. Dat vun ik hiel mooi! MarÖ verdiel je krachten dus wel een betien! Et lief mag dan nog vriíj strak wezen, daenk veural niet dají nog een jonge hond binnen. Dat zol een gruwelike misvatting wezen.

Mar toch, Ferdinand, alle gekhied op een stokkien, ik bin vanzels hatstikke ofgeunstig en wol stomme graeg dat wiíj in de Stellingwarven ok zoeín jongkerel hadden die zomar inienend boeken begon te schrieven en die miíj laeter opvolgen kon. Ik vien et biesterbaorlike mooi dat jow twiede roman hier vanaovend uutkomt en ik brane van niíjgierighied om et boek te lezen. Ik fielseteer je van hatte en hope dat een protte meensken jow boeken lezen gaon, want dat verdien ie!