Toespraoke biíj et uutkommen van et boek Paradys oan de baai van Douwe Kootstra

Achte freon, beste kammeraod,

Vandaege komt jow vuufde boek mit literaire reisverhaelen uut. Dat is mooi. Ik hebbe dír jaoren op androngen en now is et eindelik zoveer. Van overal waor ají altied hennegaon krieík steevaaste ansichtkaorten toestuurd. Die kaorten leg ik aanst weer in et niíje boek biíj de betreffende verhaelen. Dat heík biíj de veurige boeken ok zo daon. Op disse meniere krieík dus wel hiele biezundere boeken van de ienige belangrieke Friese reisauteur. Et Friese literaire wereltien is ok een wif spullegienÖ Mar in mien verbelinge zie ík Tresoar en de Stellingwarver Schrieversronte laeter al vechten om disse biezundere literaire arfenis.

Ik zal et je mar eerlik bekennen: ik bin een betien ofgeunstig op jow, kammeraod. Niet omdají now al vuuf boeken schreven hebben. Ie moeín et vuur wel allemachtig uut de sloffen vliegen wiíjí me wat dat angaot nog inhaelen kunnen. Nee, ik bin ofgeunstig omdat ie doen wat ik graeg willen zol mar niet durve. Ie reizen as een aeventuurlike kerel de hiele wereld over! As ik vier daegen in Zeelaand uutvanhuus west hebbe en ik rie de Lende weer over daenk ik: ik bin gelokkig weer thuus. Ik vien et now ienkeer drege om van huus te gaon. Mar ik zol dus zo stomme graeg krek zo stoer wezen willen as ie binnen. Ik schrieve wel, en zeker niet onverdienstelik, mar et gaot vanzels te vaeke over mien eigen kleine wereltien. MarÖ ik zal mit jow, al lezende in jow niíje boek, de wereld dommiet weer deurtrekken. In mien luie stoel lees ik wat ie allemaole mitmaekt hebben. Ik zal me mitslepen laoten deur de beeldende verhaelen enÖ ik zal fanteseren over wat dír niet staot.

Ik wete vanzels dat dír ok een Romkje bestaot, mar ziíj komt in jow verhaelen niet veur. Dat is slimme sneu veur heur, mar ziíj mag en kan literair niet verwarkt wodden. Die bosschop zul ie indertied grif van jow uutgever mitkregen hebben. Ik zie hier et vrouwelike raffinement van Jelma Knol in. Ie schrieven meerstal in de ik-vorm en zo reis ie dus as kerel allienig over de wereld. A lonely wolfÖ Ik snappe dat dat zo moet, want dan kojí vule stoerder over as dat de lezers ok over Romkje lezen zollen. De vrouw van de schriever die die schriever aovens nao een kuiertocht deur de Schwabische Alpen de blaoren deurprikt en zien bezwiete hempies op íe hotelkaemer in een soppien mit biotex zet. Et spiet me meer aík zeggen kan veur jow, Romkje, mar zoks het niks. Dat zol ofbraoke doen an de fantesie van de lezers en veural van de lezeressen. Die willen dat een kerel allienig op pad is. Macho, wat roeg om de kop, veur de duvel niet benauwd, in alle zoolt bebeten en toch ok een man die et biíjtieden over de serieuze en gevulige kaanten van et leven het. Niet allienig een rosbeier die op een moter mit een knallende uutlaotpiepe over de vlakten van PatagoniŽ stoft, mar ok een kerel die him oprecht verwonderen kan over de kleuren van orchidenen en parrediesvoegels. De ideale man. Zo reist de Friese Cees Nooteboom de wereld over. Zoks prikkelt de fantesie. Een goolden greep. Hier moet de marketing van de Friese Pers Boekerij aachter zitten. Et kan zowat niet aanders.

As jow lezeressen een verhael lezen hebben over een tocht deur een wild, woest laand in de branende zunne zien ze in heur gedaachten de, neffens de foto op íe aachterflappe, beslist niet onknappe schriever veur heur op gimpies, in een raffelige spiekerbroek en een keki boezeroen mit de meerste knopies los. Et zwiet gutst him van de kop. En nao die barre tocht zien ze in heur verbelinge de schriever aovens hielemaole opfrist biíj et zwembad van zien hotel zitten. En in de ligstoel naost him ligt een jonge, blonde Zweedse backpack-toeriste of de opwienend mooie bruunhaorige korrespondente van The New York Herald Tribune. De locht van oleanders zweeft over et terras, ze luusteren naor et tsjilpen van de grŲswippers, kieken naor een locht vol steerns, drinken een campari soda en springen om middernaacht henne maltaepelig en naekend in et zwembad. Zo gaot de fantesie van jow lezeressen op íe loop, Douwe, en daor past gien Romkje biíj. Et gaot mit een boek niet allienig om wat dír staot, mar ok om wají dír as lezer mit doen en dír zels biíj bedaenken.

Snap ie now mien ofgeunst, kammeraod? Wat zoík graeg krek zo driest as jow wezen en dan ok zokke verhaelen schrieven. Dan zoík in een oolde jeep dwas deur et Rifgebargte van Marokko trekken en laeter in de weke op een zoele aovend biíj et zwembad van mien hotel in Casablanca zitten. En as ie dat verhael dan laeter lezen zollen, Douwe, zol je fantesie ok op íe loop gaon. En dan zojí in gedaachten zien wie dír in de ligstoel naost me liggen zol. Een knappe, jonge purser van Royal Air Maroc. En we zollen een campari soda drinkenÖ

Mar ik kan dat niet. En daoromme moet ie et doen. ReizenÖ en daor prachtige verhaelen over schrieven. Fielseteerd mit jow niíje boek, Douwe. Ik bin stomme bliede dat et dír now is! Lees et, volk, enÖ fanteseer!