Burgemeester Harry Oosterman van Oost-Stellingwarf hul onderstaonde, deur Johan Veenstra schreven, toespraoke in de karke van Berkoop op 24 april 2008.

De karke van Berkoop, schaekel tussen vroeger en now

Ají et schilderiíje Gezicht op Haarlem van Jacob van Ruisdael bekieken, dan ziejí de toren van de Sunt Bavo majestueus boven de stad uutkommen. Ají vandaege-de-dag van Velsen naor Spaarnwoolde fietsen hejí nog altied een prachtig gezicht op Haarlem, ziejí de Bavo nog altied et beeld van de stad mitbepaolen. Een mooie, oolde karke as schaekel tussen vroeger en now. Et is goed dat in oonze toch al zo hadde en slim veraanderende wereld sommige dingen deur de ieuwen henne etzelde blieven. Dat geft hoolvaaste, maekt dawwe niet op driefzaand hoeven te lopen, weten wie we binnen. Want et verleden het dír mit veur zorgd wie en wat wiíj wodden binnen. Et kultuurgoed, dat oonze veuroolden oons naolaoten hebben, geft kleur an oonze identiteit. In de Stellingwarven bin de dŲrpskarken oonze ooldste stienen monementen. Nog oolder lichtkaans is oonze tael: et Stellingwarfs. We kun mit al die monementen niet wies genoeg wezen. Te vaeke en te vule bin meensken te roekeloos ommesprongen mit et kwetsbere verleden. Et Stellingwarfs brokkelt te hadde of, dír bin te vule weerdevolle, oolde gebouwen in de Stellingwarven tegen de vlakte gaon. We hebben nog mar zoeín betien over, laoíwe daor dan in hemelsnaeme zunig op wezen. Wat de Sunt Bavo veur Haarlem is, is de Bonifatiuskarke veur Berkoop: een schaekel tussen vroeger en now. Ik laote in die ieuwenoolde gebouwen mien fantesie graeg de vriíje loop. Wie zollen dír indertied toe besleuten hebben om hier een karke bouwen te laoten? Wodde dat van hogerhaand beslist? Of deur de meensken uut et dŲrp? Want ja, ieder dŲrp dat ok mar een betien tot wasdom kwam en himzels respekteerde heurde vanzels een karke te hebben. Misschien hebben een stokmennig kerels uut Berkoop et daor op een wienderige haastaovend vlak veur et jaor 1100 wel over had. Ze zatten die aovend in de harbarg, butendeure wiíjde de wiend et laeste blad van de bomen. De regen striemde deur de gloppen van et dŲrp. Mar in de harbarg was et genoeglik mit et vuur in de heerd en et bier op íe taofel. Dír mos een karke kommen! En doe ze dat besleuten hadden, de koegel deur de nog niet bestaonde karke was, schonk et kasteleinske heur wat starkers in. Een pittig draankien dat ze zels brouwd hadde. En doe nog iene veur et ofwennen. De Berkopers bin die naacht zuver wat onbekwaom op huus an raekt. Mar de karke zol dír kommen!
Ien ding is zeker: et het allegeer kerelswark west. De meensken die beslisten dat dír argens een karke kommen mos weren manluden, de architekten en de bouwers ok. En ze pronkten tegen mekeer op, maekten de mooiste kattedralen en karken. Allemaole tot meerdere glorie van de Schepper enÖ heurzels. Wie het de mooiste, wie de hoogste, wie de grootste? Dat is echt kerelspraot. Et volk van Ooldeboorn, de toermjitters, gunde et volk van Tzum, de lyntsesnijers, et locht in de ogen niet. Wie het de grootste, wie de hoogste? Dat tegen mekeer opbieden is tot vandaege-de-dag zo bleven. In Dubai staot sund kot et hoogste bouwwark van de wereld, de Burj Dubai, van 629 meter, krek twintig centimeter hoger as een tillevisiemast in Noord-Dakota. KerelsÖ bin biíjtieden krek kleine kiender. Hoe zol die eerste, roomse, karke van Berkoop dír eertieds uutzien hebben? Konnen we mar even weerommekieken in de tied. Zollen de muren en et gewulf mooi beschilderd west hebben? En waor zol et beeld van Bonifatius staon hebben? Want dat het dír grif west. En hebben ze doe laeter gewoon de varvekwaste over al die mooie schilderings hullen en de beelden an gruzels sleugen? De riffermaosie eiste ommes dat dezelde Schepper op een soberder meniere anbeden wodden mos. Meensken bin wondere wezens: ze bin in staot en maek de mooiste dingen en bin lieke goed in staot en slao laeter alles weer an gruzelementen.
We kun spietig genoeg niet in de tied weerommekieken, zullen nooit te weten kommen hoe de oolde veurlopers van de tegenwoordige karke dír percies uutzien hebben. Mar de karke van Berkoop het de ieuwen overleefd, kikt nog altied as een waachter uut over et dŲrp. En as wiíj now nog wel of al lange niet meer in de Schepper geleuven veur wie disse karke bouwd is, we hebben allegeer wel een zwinkien van et calvinisme mitkregen. We moeín warken veur oons brood, meugen niet wat lopen te flinterknippen, oonze tied niet verlummelen.
Dat mag inderdaod niet, want dír is een protte wark an de winkel. Omdat dír de hieltied minder meensken naor de karke gaon, kan dat kleinder woddende koppeltien de boel niet meer onderholen en beredden. Mar de karke is niet allienig van heur, die is van oons allemaole. Hiíj heurt biíj dit dŲrp, biíj oons, biíj oonze identiteit. De karke is dír niet allienig meer tot meerdere glorie van de Schepper, mar is ok een prachtig gebouw om daor genieten te kunnen van mooie konserten en schilderiíjen. Laoíwe dír alles an doen om de karke van Berkoop te beholen. Daor bin vrotters veur neudig, meensken die bevleugen binnen om dit moois te beweren veur de generaosies die nao oons kommen. De wereld zit algedurig te springen om bevleugen meensken. Meensken mit passie en een opdracht.
Et is hiel arg goed dat dír now een stichting is die him inzetten gaot veur et behoold van de karke. En laot de meensken van die stichting asjeblief tot veer over de Berkoper greenzen hennekieken. Dír bin zat meensken die Berkoop et mooiste dŲrp van de Stellingwarven vienen, die wat mit Berkoop hebben, die ieder jaor tiedens de Eupen Stal in die mooie, oolde karke kommen. Dír bin dus grif ok zat meensken buten Berkoop die donateur wodden willen. Griep ze biíj de vodden! De unieke ringmure om de karke henne moet slimme neudig oplapt wodden en wat zol et mooi wezen as dír ok weer een peer van die oolde poorties inkommen konnen. Dat moet gewoon!
Berkoop zonder karke: ie moeín dír waorlik niet an daenken. In mien slimste angstvisioenen zie ík slikkebekkende planologen hier op dit plak al een appattementekompleks daeleklappen. Gruwelik! Lamkje Hof-de Boer schreef in heur dŲrpslied over Berkoop de volgende regels: en omringd deur bomen ziejí de karke staon
die stille staot te dromen over kommen en gaonÖ

Laot dat veur altied zo blieven. An de slag, volk! De pochel moet dír op! Dír is wark an deÖ karke!