Bommen Berend

Vrouwluden en manluden,

Ik zal jim wel vertellen daík niet fleuriger wor van et kieken naor die prente van Siemen Diekstra, die hier van vandaege of an op íe Fochtel te bewonderen is. Starker: ik wor dír beroerd van in de huud en kriege dír et zoerbranen van. Oold zeer komt weer naor boven. Wonnen die haost dichtezatten, spatteren weer eupen. Begriep me goed: Siemen het een wondermooie prente maekt. Laot dat wel even dudelik wezen! Alle lof! De diekdeurbraoke biíj Coevorden en de ondergaank van Bommen Berend.
Mar et is die verhipte kerel dus die me nog altied in de wege zit. Ik kan nao al die jaoren nog poerraozend om die gladjanus wodden. Die man hiette aenlik van Christoph Bernhard Freiherr Von Galen en hiíj was bisschop van MŁnster. En... et was een malle gofferd van een kerel. Een gloeperd van et zuverste waeter. Ie zollen toch zeggen: een bisschop heurt een man van God, liefde en vrede te wezen. Now, dit was een misbaksel in ít kwadraat.
Et was in 1672... Weten jim et nog van schoele? Hebben jim indertied goed acht geven? Et Rampjaor! Nederlaand wodde anvalen deur Engelaand, Frankriek, Keulen en MŁnster. Et laand was reddeloos, de regering raodeloos en et volk redeloos. Et volk reup om Oranje, want we hadden vanzels weer es zo sloeg west en geef te min centen uut om oonszels knap verdedigen te kunnen. Zoks is ja zunde van ít geld... Tot de viíjaand komt. En die viíjaand kan alderhaande naemen hebben: Bommen Berend, Napoleon, Hitler en... Poetin. Allemaole griezels die niet te vertrouwen weren of binnen. En we leren et hier nooit! Hewwe een jaormennig leden alle tanks votdaon omdat die Gorbatsjov oons zoeín geschikte pief leek, now schaffen we ze dommiet weer an vanwege Poetin.
Mar goed, weeromme naor 1672. Siemen Diekstra moet veural niet daenken dat allienig Drenten en Grunningers hinder van die malle bok van een bisschop haddden. De Stellingwarvers weten dír tot vandaege-de-dag an toe ok van mit te praoten. En et zit oons nog zo hoge! Die kerel docht indertied vanzels: as ze daor al mit drie lanen oorlog hebben, dan durf ik ok wel. En daor kwam die rosbeier an mit zien soldaoten. Een poeha van heb ik jow daor!
Mar... wiíj hadden hier allegeer schaansen en we weren deur en deur allat. Onder Berkoop lag de Bekhofschaans. En daor hul ien van oonze dappere Stellingwarver soldaoten de waacht. De aanderen sleupen en hiíj kon de slaop ok haost niet keren. Mar hiíj moch vanzels niet in de soeze raeken! Hiíj mos de kop dír biíj holen! Et lot van Stellingwarf lag op dat ogenblik in zien hanen. Et was nog donker. Boven him reup een voegel. Hiíj schrok. Veerderop beulde een koe. Hiíj schrok weer. Hiíj loerde en luusterde scharp. Mar dír was veerder niks te zien en te heuren. Dat docht hiíj temeensen. Mar de viíjaand is altied en algedurig dichterbiíj as dají daenken. De viíjaand slapt nooit! Om de slaop te verdrieven, stak hiíj in alle rust een piepien op. En hiíj hadde de piepe krek weer in de mond daon, pafte dír lekker op los, en leunde noffelik mit de rogge tegen een dikke iekenboom an die midden in de schaans ston. En doe klonk et schot! Et schot van de viíjaand. Et schot van ien van de soldaoten van die ellendeling van een Bommen Berend. En et was zoeín sekuur schot dat de piepe him uut de mond scheuten wodde. De Stellingwarver soldaot keek verbaosd om him henne, pakte de piepe weer op en zee doe: ĎDat was biíj de bek of!í
En doe wodde et vechten. De Stellingwarvers vochten as lieuwen, mar de overmacht was te groot. En toch hewwe Bommen Berend doe wel ommeraek van ketoen geven en zien soldaoten zolange tegenhullen dat de Friezen heur veurdiel daor mit doen konnen.
En now hangt hier dus die mooie prente van Siemen over Coevorden. Mar we bin hier in de Stellingwarven! Niet in Drenthe en niet in Coevorden! Et moet niet gekker wodden! Ik vien dat Pieter Jonker die Siemen Diekstra aanst drekt biíj de vodden pakken moet en opdracht geven moet en maek zoeín soortgeliekese prente van oonze Stellingwarver soldaot die de piepe tot de mond uut scheuten wodde. En die prente komt hier dan te hangen en dan kommen de Stellingwarvers hier manmachtig henne om dat moois te bekieken. En dan zal de lelkens oons weer deur de huud broezen en zullen we oons tot in lengte van jaoren nog kwaod maeken om die aekelike poedzak van een Bommen Berend!

Luuster naor Dat was bi'j de bek of vertelt veur Omroep Frieslaand op 4 juni 1992