Eupening Biíjestal Wolvege Ė 2 juni 2018  

Vrouwluden en manluden,  

Dit is een feestelike dag! Veur de meensken van de Nederlaanse Biíjehooldersverieninge, ofdieling Wolvege en omstreken, mar veural veur de netuur. Veur de biíjen, want die hebben et drege. De biíjestal is klaor en die wodt vandaege eupend. Et het hiel wat haelen om de klinke had, mar now is et dan toch eindelik zoveer.
Ik hool van biíjen, ik bin dír mit opgruuid. Ik woonde as klein joongien in Niíjhooltpae biíj mien moeder en ome. En die ome was iemker. Wiíj hadden vroeger thuus dus biíjen. De biíje- of iemestal ston an de oostkaant van et huus en daor stonnen twie laogen kŲrven en kaasten in. Een stok of veertien mit mekaander, daenk ik zo. Zo staot me dat temeensen biíj, mar niks is vanzels meer onbetrouwber as et meenselike onthoold. Die biíjen wodde blauwe suker voerd en ik zie mien ome nog rokende mit zoeín kappe over et heufd.
In et aachterhuus ston op een taofeltien, as et dír tied veur was, een gimmeleren schaole mit een stok raot dír in daor de hunning uutdrupte. Daor kon ieder die dír zin an hadde mar biíjgaon! Ik wete ok nog hiel goed dat dír wel es een zwaarm in ien van de appelbomen veur et oolde huus hong en dat die dír dan uutschept wodde. Ik ston mit grote ogen naor die wriemelende balle te kieken.
En ik gong as klein joongien mit naor de heide biíj Doldersum. Daor wodden oonze biíjen hennebrocht op een eupen vrachtwaegentien van een man uut Steggerde. Ik hebbe van heuren zeggen daík as klein joongien een keer onder de biíjen zat. Dat vertelde mien moeder me laeter. Ik was trouwens hielemaole niet benauwd west, bin doe bliekber ok niet steuken. Aanders zoík dat grif nog wel weten hebben.
Et bin allegeer plezierige jeugdherinnerings uut dat kleine Stellingwarver boeredŲrp. Een kompleet aandere wereld as de wereld van vandaege-de-dag. En toch bin ík gien iemker wodden mar schriever. Et is niet aanders... Een goeie kammeraod van me, de Friese schriever Douwe Kootstra, is dat trouwens wel. Die is iemker en schriever! En... mien aachterneve Piet is ok iemker en daor betrek ik al jaoren en jaoren de hunning van. Want ik beginne elke dag mit thee mit een schep hunning dír in!
Et mag dudelik wezen dat doe ík de eerste berichten in de kraante staon zag over disse biíjestal die vandaege eupend wodt, daík doe drekt de overige bestuursleden van de Johan Veenstra Stichting veursteld hebbe om daor een peer centen beschikber veur te stellen. En ze gongen votdaolik akkoord!
Ik vertelle jim niks niíjs aík zegge dat et niet goed mit de netuur gaot. Dat de meensken de wereld kompleet an ít vergriemen en vernielen binnen. En et is nog mar de vraoge awwe dír wel op íe tied biíj binnen om grote rampen te veurkommen. Ik wil graeg positief wezen, mar ik bin wel es bange dawwe altied een peer stappen traoger lopen as dawwe doen moeten zollen. Et duurt mien tied nog wel uut, mar in wat veur wereld moeín de kiender van now groot wodden? De klimaotveraandering zal rampen veroorzaeken en dot dat al. Overstromings en meters sniíj op et iene plak, dreugte en een groot gebrek an waeter op aandere plakken van oonze pleneet. Et zal ongetwiefeld volksverhuzings tot gevolg hebben en die kun saemenlevings ontwrichten. En dan de plestieken troep die oonze oceanen verpest. Et bin mar een peer veurbeelden. En we bin allemaole schuldig. We blieven rustig spotgoedkoop naor vere vekaansiebestemmings vliegen. En die vliegtugen vliegen hier over lanen die allienig nog mar gruun binnen. Waor bin alle bloemen van mien kiendertied bleven? Waor bin de voegels bleven? De vlinders, de insekten... Ik zegge et MarlŤne Dietrich nao: Sag mir wo die Blumen sind...

Hoe moet et veerder mit de intensieve veehoolderiíje? Et inziíjen van stroken wilde bloemen om hoeken laand en bouw henne is een goed ding. An et begin van de Lycklamaweg is hier in Wolvege ok zoeín baarm mit wilde bloemen. Mar vliegen een protte biíjen en aandere insekten heur dan niet dood tegen alle autoís die daor langesstoeven? Of vaalt zoks mit? Graeg een protte wilde bloemen, mar wel op plakken daor et rendement veur de netuur hoge wezen kan.

Meensken bin zo staorigan vusen te veer van de netuur ofraekt. Mit al oons verstaand biwwe te vaeke oerstom doende. Wiíj bin onderdiel van die netuur. Eerst gaon de biíjen en aandere dieren dír an en uuteindelik de meens zels, as die niet tot inkeer komt. Breng kiender et nut biíj van alles wat leeft. Van de wondere wereld van de biíjen die de blossems bestoeven zodat wiíj fruit eten kunnen.
Mar... ondaanks al die toch wel sombere veuruutzichten is et vandaege een feestdag. Et is geweldig dat hier now een niíje biíjestal staot. Et lat meensken zien hoe belangriek as biíjen binnen. Et kan helpen om meensken bewust te maeken dat de wereld niet allienig om oons meensken driíjt. Mar dawwe mar een hiel klein en veural kwetsber dieltien binnen van et wonder dat leven hiet.
Meensken van de biíjeverieninge, ik fielsetere jim, ok uut naeme van de aandere bestuursleden van de JVS, van hatte! Mooi wark! Et is prachtig!
Kom op wethoolder Jack Jongebloed...... Ie bin hier niet veur niks! An de slag, man!
Wiíj gaon disse mooie biíjestal in Wolvege tegere eupenen!